Cái nhìn của Urushibara về nghiện ngập hoàn toàn trái ngược với nhóm Clamp. Quan điểm của bà có một chút bao dung và nhẹ nhàng hơn. Thay vì phê phán những người mắc bệnh nghiện, bà phác họa cảm xúc của những người nghiện như một bài thơ trong “Những kẻ hít sương sớm”.

Câu chuyện tưởng tượng này kể về Akoya, một thiếu nữ bị chính cha mình ép ngửi một bông Bìm Bìm có mùi khá nồng để thành Thần Sống. Làm vậy, ông bố cô có thể được dân đảo tôn thờ và cống tặng lễ vật. Theo như trong câu chuyện thì Thần Sống là một người lão hóa hết sức nhanh chóng và vô cùng thất thường khi mặt trời lặn rồi sáng hôm sau tỉnh dậy và trở về hình dạng cũ như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra (như một bông hoa sớm nở rồi tối tàn). Sức mạnh siêu phàm của Thần Sống là phát ra một hương thơm kì lạ có thể chữa lành mọi bệnh tật cho những ai hít nó vào. Và đó là phép màu mà dân đảo tin vào. Nagi, bạn thời thơ ấu của Akoya là người duy nhất nghi ngờ điều đó. Vì thế cậu ta bí mật mang Ginko (Mushi sư) lên đảo để điều tra việc này. Sau đó Ginko biết ra thứ phép màu đó chẳng qua chỉ là một căn bệnh tạo ra bởi một loại Mushi sống trong những bông Bìm Bìm. Akoya không phải người duy nhất bị nhiễm “phép màu” đó. Trên đảo còn rất nhiều người như vậy nhưng họ bị nhốt ở bên kia đảo cách li với mọi người. Akoya cuối cùng được chữa khỏi nhưng sau cùng, cô ta chọn ngửi bông Bìm Bìm lần nữa để thoát khỏi mặt cảm tội lỗi hại chết cha mình.

“Những kẻ hít sương sớm” có một cốt truyện bi kịch kinh điển. Ngay từ đầu, số phận của Akoya đã được báo trước bằng lời dẫn truyện:

Hôm nay, mặt trời mọc và lặn như nó vẫn vậy.
Bình minh tỏa sáng lên vô số những bông hoa tuyệt đẹp.

Một lần nữa, mặt trời lại mọc và lặn như nó vẫn vậy.
Hoa cỏ lại nở rộ tuyệt đẹp khắp vùng.

Tuy nhiên đó không phải hoa của ngày hôm qua.

Nhưng hoa hôm nay cũng thật tuyệt đẹp như hoa hôm qua.

(Urushibara, 2008)

Lời kể như một vòng tròn nghiện ngập mà con nghiện không bao giờ có thể phá vỡ được. Bằng cách dùng mặt trời và vòng tròn mọc và lặn (một thứ hết sức tự nhiên và đầy quyền lực), Urushibara dường như muốn nói rằng nghiện ngập cũng là một điều tự nhiên, và không gì có thể mạnh mẽ bằng tự nhiên.  Làm sao con người có thể thay đổi chu kì của mặt trời? Và Akoya, một cô bé yếu đuối mỏng manh, làm sao một cô bé yếu đuối mỏng manh có thể phá vỡ cái vòng tròn lẩn quẩn đó?

Urushibara còn khiến người xem cảm nhận được sự tái bệnh rõ ràng hơn bởi cái cách sắp xếp lời kể truyện đó. 5/6 lời kể được nói khi mở đầu câu chuyện, và 5/6 câu đó lặp lại cộng thêm câu cuối cùng được nói ngay sau khi số phận của Akoya đã được định xong (trở lại là một con nghiện). Cứ như thể mọi thứ là một vòng tròn đã được vẽ sẵn từ trước. Cho dù những nv trong này có làm gì, có cố đến đâu đi nữa, họ cũng không thể thay đổi được kết quả vốn đã định sẵn.

Không chỉ trong lời kể truyện, sự tái bệnh còn được nhắc đến ở cuối ép này khi Nagi nói với Ginko, “Khi mùa xuân đến, cái hang ấy (đầy mấy bông Bìm Bìm mang bệnh) sẽ lại mở ra lần nữa, và ai đó sẽ thành một Thần Sống lần nữa” (Urushibara, 2008) Và thế là sự tái bệnh vẫn mãi tiếp diễn. Không có hồi kết cho cái vòng tròn nghiện ngập đó.

Bông hoa Bìm Bìm, những bông hoa trong lời kể truyện nói đến và được đề cập xuyên suốt ép này, là một biểu tượng cho thứ gây nghiện. Cả những bông Bìm Bìm gây nghiện và những bông Bìm Bìm bình thường đều trông như nhau. Ý tưởng này gợi ra rằng: bất cứ thứ gì cũng có thể gây nghiện.

Những bông hoa được nói đến trong câu kể truyện là một lối ẩn dụ cho thấy thứ gây nghiện ảnh hưởng mạnh mẽ thế nào lên con người hay chính xác ở đây là lên Akoya . Dưới sự ảnh hưởng của loại mushi sống trong bông bìm bìm, những gì Akoya cảm nhận được thay đổi không ngừng đến mức cô không sao có thể chịu đựng được nó, nhưng có một “Cảm xúc thỏa mãn tuyệt vời” như nhau mỗi lần cô lão hóa. Trong hiện thật, những gì con nghiện cảm nhận luôn thay đổi không ngừng, và mỗi con nghiện dưới cùng một thứ gây nghiện lại có cảm xúc khác biệt nhau. Tuy nhiên họ không bao giờ thấy chán với thứ cảm xúc đó, dù nó mới, dù nó thay đổi, nó vẫn cho con nghiện cảm xúc thỏa mãn như nhau. Urushibara đã khắc họa điểm này thật đúng với tính chất của nghiện ngập

Cũng như những loại bệnh nghiện khác, Hội Chứng Cai Thuốc xảy ra một khi Akoya không còn chịu ảnh hưởng của loại Mushi đó nữa, “Tôi cảm thấy lo lắng, bất an…Tôi sợ hãi…Tôi cảm thấy mình thật yếu duối trước những thứ không chắc chắn trước mắt mình”   (Urushibara, 2008) Và cuối cùng, để trốn chạy khỏi sự bất an triền miên đó, khỏi mặc cảm tội lỗi đã giết cha mình, Akoya chọn hít bông hoa Bìm Bìm do chính tay cha cô hái trước khi ông ta chết. Nguyên nhân của tất cả loại bệnh nghiện luôn là con người ta muốn dùng gì đó để lẩn tránh những gì họ không muốn nghĩ đến. Đó cũng là một tính chất của người nghiện, và nó được nhắc đến như Thay Đổi Cảm Xúc.

Urushibara  đã phát họa Thay Đổi Cảm Xúc thật hoàn hảo khi Akoya chọn ngửi bông hoa Bìm Bìm lần nữa. Lúc đó, Akoya đã không còn nhận biết điều gì nữa hay bất cứ ai nữa, cả người bạn thơ ấu (có thể là người yêu) Nagi, cả xác cha cô nằm trên đất dưới chân cô. Và lúc đó, Akoya như bông hoa Bìm Bìm sẽ nở rộ khi bình minh lên và tàn úa khi mặt trời lặn. Cô ta sẽ sống mà không phải lo lắng, nghĩ ngợi điều gì, chỉ luôn luôn thấy hạnh phúc và thoải mái cho đến phút cuối cuộc đời cô (và đó sẽ đến khá sớm)

Tóm lại là rất nhiều nghệ sĩ đã khám phá về chủ đề nghiện ngập trước đây. Cho dù họ có dùng cách khác nhau để diễn tả nó, thì những tính chất nghiện ngập như ám ảnh với chất gây nghiện, tái bệnh, thay đổi cảm xúc, mâu thuẫn… vẫn luôn là cách được dùng để phát họa và thảo luận về nghiện ngập. Và rồi ta có thể thấy rất rõ những tính chất nghiện đó trong rất nhiều loại truyền thông đại chúng, như phim ảnh, báo đài, sách vở, quảng cáo,….Trong một số manga và anime, nghiện ngập được xem là một chủ đề chính và nó được trình bày hết sức nghiêm túc dù nhiều người vẫn nghĩ chúng chỉ dành cho con nít (đừng nghĩ manga và anime chỉ dành cho con nít nhá). Hai ví dụ điển hình và khá nổi bật ở đây là chap 9-11 của xxxHOLIC và  ép 6 của Mushishi.

Nguồn tham khảo:

Urushibara Yuki. “Những Kẻ Hít Sương Sớm”